Sıkça Sorulan Sorular

• Soru : Sayın yetkili Rafinasyon ve Rejenerasyon hakkında bilgi verir misiniz?

Bilindiği üzere insanlar yaşamlarını sürdürmek ve hayat standartlarını yükseltmek için sürekli üretim ve tüketim yaparlar. Üretim ve tüketim aşamasında atık ve artıklar ortaya çıkar. Dünyada şimdiye kadar atıksız ve artıksız üretim yapan bir teknoloji geliştirilmemiştir. Çıkan atıkların birçoğunun ekonomik değeri yüksektir. Ancak bunların birçoğunun doğrudan veya alternatif ürün olarak kullanmadan önce fiziksel kimyasal veya biyolojik işlemlerden geçirilmesi gerekir. Rafinasyon ve Rejenerasyon işlemi sonunda elde edilen ürünler doğrudan kullanıldığı gibi alternatif ürün olarak ta değerlendirilmektedir. Rafinasyon ve Rejenerasyon sektörü çok yeni olmasına rağmen binlerce kişi bu sektörde çalışmakta ülke ekonomisine katma değer sağlamaktadır. Diğer taraftan atık ve artıklardan kaynaklanan çevre sorunlarının çözümüne de dolaylı katkıda bulunmaktadır. Kısaca Rafinasyon ve Rejenerasyonım atık ve artıkların değerlendirilmesi olarak tarif edebiliriz.


• Soru : Firmanız hakkında bilgi verir misiniz?

Konya ili Selçuklu ilçesi 3. Organize Sanayi Bölgesi T.Ziyaettin Caddesi 7 Nolu Sokak No.21 adresinde faaliyet göstermektedir. Yıllık 6500 ton 1.kategori atık madeni yağ işlenmektedir. TSE standartlarına uygun ACIÖZ markalı damper ve kalıp yağı üretmektedir.3.000 m2 kapalı 9.000 m2 açık alana sahiptir. 6 lisanslı toplam 10 aracımız vardır. Yakıt olarak proseste doğalgaz, sıvı yakıt ve elektrik enerjisi kullanılmaktadır. ARGE çalışmalarına 2001 yılında başladık. Araştırma ve geliştirmelerimiz devam etmektedir. Geliştirdiğimiz teknoloji tamamen firmamız çalışanlarına aittir. Geliştirdiğimiz teknoloji sayesinde üretilen ürünlerimizin Pazar sorunu olmamıştır. Yurtiçi ve yurtdışı firmalarından müşterek çalışma veya benzeri bir tesisi kendi ülkelerinde kurmak için sürekli talepler gelmektedir. Firma olarak talebin nedenini tesisin yüksek verimle çalışması, ürünün kalitesi, tesisten çıkan atıkların azlığı ve çevre sorunlarına getirdiğimiz iyileştirmeden kaynaklandığını düşünmekteyiz. Endüstriyel atıklarımızdan gaz atık yakılmakta sıvı atık endüstriyel arıtma tesisinde arıtılmakta, distilasyon atığı (dip bakiye) ise lisanslı çimento fabrikasında alternatif enerji elde etmek için yakılmaktadır.


• Soru : Sektör olarak yeriniz ve konumunuz nedir?

Rafinasyon ve Rejenerasyon sektörü ülkemizde henüz çok yenidir ve belli bir sektör içinde diyemeyiz. Ancak atık madeni yağ Rafinasyon ve Rejenerasyon tesisleri enerji sektöründe kabul edilebilir. Çünkü çıkan ürünlerin satış ve denetimi enerji piyasası denetleme kurulunca yapılmaktadır. Kendi türümüzde sektörün üst sıralarında sayılırız.


• Soru : Tesiste kullanılan hammadde atık madeni yağı nerelerden temin ediyorsunuz? Her türlü atık madeni yağı kullanabiliyor musunuz ve hammadde temininde sorunlarınız var mı?

Kullandığımız hammadde atık yağların kontrolü yönetmeliğinde rejenerasyon/rafinasyon yöntemiyle Rafinasyon ve Rejenerasyonı mümkün olan 1.kategori olan atık madeni yağlardır. Bunlar özet olarak taşıt yağları (benzinli motor, dizel motor, şanzıman ve diferansiyel, iki zamanlı motor, hidrolik ve diğer özel taşıt yağları) Endüstriyel yağlar (hidrolik sistem, kompresör, kızak, açık-kapalı dişli, sirkülasyon, metal kesme ve işleme ısıl işlem, trafo, türbin, kağıt makinesi v.b) yağlardır. Her türlü atık madeni yağı kullanamayız. Ancak Çevre ve Orman Bakanlığınca akredite olmuş laboratuarlarda analizi yapılan ve analiz sonucunda 1.kategori olan atık madeni yağları kullanıyoruz. Zaman zaman araç bakım ve onarım istasyonlarından çıkan atık madeni yağın alımında sorunlar çıkmaktadır. Araçlardan çıkan atık yağın doğrudan 2.kategori olduğuna dair bilimsel olmayan bir varsayım vardır. Atık yağın kategorisi ancak analiz sonucunda belirlenebilir.


• Soru : Atık motor yağının yakılması ile Rafinasyon ve Rejenerasyonı arasında bir seçme yapılması gerekirse bu konuda gerçekçi bir yaklaşımla sizin görüşünüz nedir veya kamuoyuna ne gibi bir mesaj verebilirsiniz?

Bir varil yaklaşık 210 lt ham petrolden 3 lt baz yağ elde edilirken aynı miktar baz yağı 4.75 lt atık motor yağından elde etmek mümkündür. Ülkemizin baz madeni yağın çoğunu ithal eden bir ülke olduğunu düşünürsek Rafinasyon ve Rejenerasyonın ülke ekonomisine katkısının boyutunu hesaplayabiliriz. Alternatif yakıt olarak değerlendirildiğinde aynı miktar enerjisi eşit miktarda fueloil den elde etmek mümkündür. Yakıt ve yağ elde etmek için mukayese edildiğinde en az 5 kat Rafinasyon ve Rejenerasyonın ekonomiye katkısı fazladır. Diğer taraftan atık yağın yakıldığı tesislerin etrafındaki yerleşim birimlerinde kanser vakalarının arttığı bilimsel olarak literatüre geçmiştir.


• Soru : Atık madeni yağın zararları hakkında bilgi verir misiniz?

Atık madeni yağ dünyada tespit edilen 1475 tehlikeli madde içinde ilk beşinci gruba girmektedir. Gelişigüzel etrafa atıldığında öncelikle toprakta tutunarak verim düşüklüğü ve toprak zehirlenmesi yaptığı gibi yeraltı sularına geçtiğinde 1 lt atık yağ, 1 milyon lt içme suyunun tadını bozabilmektedir. Durgun sulara döküldüğünde yine 1 lt atık yağ 1 futbol sahası büyüklüğündeki su yüzeyinde film tabakası meydana getirmekte ve sulardaki canlı yaşamı sona erdirmektedir. Zira su ve hava arasındaki teması kesmekte difüzyonu önlemektedir. Teknik önlemler alınmadığı taktirde uzun süre atık madeni yağa maruz kalanlarda aşağıdaki belirtiler ortaya çıkmıştır.
1- Nefes darlığı
2- Ciltte kanser
3- Ciltte pigmentlerin bozukluğu (renk gitmesi)
4- Egzamatik sorunlar
5- Deride ve yağ bezlerinde çürükler
6- Araç sürücülerinde sinir sisteminde titreme, baş ağrısı
7- Yağ ve benzinle 5–35 yıl arası çalışanlarda akciğer ve broşlarda dinlenmeyi önleyici olumsuzluklar
8- Ağır metallerden kaynaklanan unutkanlık, görme bozukluğu, kanserojen etki
9- Ayak tabanında siğiller
10- Anemi
11- Solunum yolarlıda tahriş gözde tahriş yapar.

Çalışma ortamında yağ emisyonu limiti 5 mg/m3 geçmemelidir.


• Soru : Yanık yağla çalışanlara ne gibi önerileriniz vardır.

Kullanılmış yağın kendisi parlayıcı patlayıcı özelliğe sahip olup yakıcı ortamdan uzak tutulmalıdır. Yanık yağ konak kaplara kaynak yapılmamalı, kaynak yapılan yerlerin altında bulundurulmamalıdır. Yanık yağ depolama alanı havalandırması çok iyi olmalıdır. Havalandırmanın olamadığı ölü alanlar bulundurulmalıdır. Çalışanlar koruyucu gözlük kullanmalı, yağla kirlenmiş eldiven ve giysiler sık sık değiştirilmelidir. Depolama alanı çalışanlardan uzakta olmalıdır. Diğer atıklarla aynı yerde tutulmamalıdır.


• Soru : Kullanılmış atık madeni yağı kimler alabilir ve prosedür nedir?

Atık madeni yağı kimlerin işleyebileceği yönetmelikle açıkça belirlenmiştir. Ancak 1.kategori atık madeni yağlar rejenerasyon / rafinasyon yöntemiyle lisanslı firmalar tarafından işlenebilir.


• Soru : Firmalar atık madeni yağıları nasıl bertaraf ettirmeli?

Öncelikle atık yağın analizini akredite laboratuarlarda yaptıracaktır. Kategorisine göre yetkili ( bertaraf/Rafinasyon ve Rejenerasyon ) firması ile temasa geçecektir. Atık yağ yüklenmeden önce lisanslı aracın evrakları kontrol edilmelidir. Araç firmayı terk etmeden ulusal atık taşıma formu mutlaka tanzim edilmelidir. Ayrıca kantar fişi ve irsaliye düzenlenmelidir. Herhangi bir denetimde olumsuz bir şey olduğunda firma ve taşıyıcı sorumludur. Ancak taşıyıcı uygun lisanslı teslim etmiş ve belgesinin bir suretini firmaya vermişse atık üreticisinin sorumluluğu sona erer. Atık üreticisi atığını uygun araçla taşıttırmaktan ve uygun bertaraf tesisine teslimine kadar sorumlu olup evrakları 3 yıl muhafaza etmek zorundadır. Bütün bu konularla (yağın kategorisinin belirlenmesinde, taşınmasında ve bertarafında firmamız yardımcı olmaktadır. Atık yağı olanlar sorunun çözümü için (0332) 239 19 54 nolu telefonu arayabilirler, her türlü bilgiyi Cumali Baran ‘dan alabilirler.


• Soru : Firmalar sizin yetkili olduğunuzu nasıl anlayacaklar?

Elektronik ortamda internetten çevre ve orman bakanlığı atık yönetimi daire başkanlığı bölümüne girecekler. Orada bulunan lisanslı firmalar kategorisini tıklayacaklar ve madeni atık yağ Rafinasyon ve Rejenerasyon firmaları listesine bakacaklar. Ayrıca il çevre ve orman müdürlüklerinden bilgi alabilirler.


• Soru : Firmanız sadece Rafinasyon ve Rejenerasyon işimi yapıyor?

Firmamız hem Rafinasyon ve Rejenerasyon hem de taşıma işini yapmaktadır. Rafinasyon ve Rejenerasyon lisansımızın yanında ayrıca 1.ve 2. kategori atık yağları taşımak içinde lisanslı araçlarımız vardır. Diğer firmalara taşıma konusunda hizmet vermekteyiz.


• Soru : Cezai müeyyide hakkında bilgi verir misiniz?

Cezalar memur maaş katsayısına endekslenmiştir. Firmalar atık yağını nasıl bertaraf ettirdiğini, hangi araçlarla taşıttırdığını, irsaliye, kantar fişi veya ölçümü belgeleyen belgeyi, taşıma formunun üreticide bulunması gereken nüshaları ibraz edebilmelidir. Bunlardan biri eksikse yaklaşık cezası 6000 ytl dir. Ancak doğru bilgi il çevre ve orman müdürlüklerinden öğrenilebilir. Zira suçun niteliğine göre cezai müeyyidesi değişmektedir. Uyarma ve ceza yazma yetkisi il çevre ve orman müdürlüklerince yapılır. Diğer kurum ve kuruluşların ilgili mevzuatlarına da uymak gerekir.